Fotografie Philippe van Gelooven

EPB Wetgeving

Wie vandaag denkt aan (ver-)bouwen, moet minstens E-peil 50 en een verplicht aandeel hernieuwbare energie voorop stellen. Tot 2021 wordt het verplichte E-peil stapsgewijs aangescherpt: E40 in 2018 en E35 in 2020. Vanaf 2021 moet elke nieuwe woning minstens aan de BEN-eisen (bijna-energieneutraal) voldoen. Dat betekent dat bouwaanvragen of meldingen vanaf 2021 het E30-peil moeten respecteren.

Uiteraard zijn de eisen veel specifieker. Ze zijn onderverdeeld in drie grote groepen:
• thermische isolatie: K-peil, U- en R-waarden;
• energieprestatie: E-peil, netto-energiebehoefte en hernieuwbare energie;
• binnenklimaat: ventilatie en oververhitting.

De EPB-eisen hangen af van de datum waarop de bouwaanvraag of melding is ingediend (zie ontvangstbewijs gemeente of postbewijs bij aangetekende verzending).

Download hier de EPB-eisentabel die overeenstemt met de periode waarbinnen de aanvraag of melding is ingediend:

vanaf 1 januari 2017
vanaf 1 januari 2016 tot en met 31 december 2016
vanaf 1 januari 2015 tot en met 31 december 2015
vanaf 1 januari 2014 tot en met 31 december 2014
vanaf 1 januari 2013 tot en met 31 december 2013
vanaf 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012
vanaf 1 januari 2010 tot en met 31 december 2011
vanaf 1 januari 2006 tot en met 31 december 2009

De eisen zijn ook afhankelijk van de bestemming van een gebouw of gebouwdeel en de aard van de werkzaamheden. Bij meerdere werkzaamheden binnen één bouwproject, wordt een dossier opgesplitst om de eisen per onderdeel te bepalen.

PROCEDURE
Tijdens het bouwproces moeten er een aantal stappen gevolgd worden. Er zijn verplichtingen voor de aangifteplichtige (bouwheer of opdrachtgever van het bouwproject), voor de architect en voor de verslaggever.

Vóór de werken
• Vóór de start van de werkzaamheden moet je als aangifteplichtige een verslaggever aanstellen.
• Vóór de start van de werken moet de verslaggever een voorafberekening maken om te controleren of er met de vooropgestelde maatregelen aan de EPB-eisen voldaan zal worden. De verslaggever maakt hiervoor een berekening (de startverklaring) op basis van het ontwerp, de lastenboeken, de offertes, ... Voor die berekening gebruikt hij het softwarepakket van de overheid. Die voorafberekening moet als startverklaring voor aanvang van de werken elektronisch ingediend worden bij het Vlaams Energieagentschap (VEA). Als de voorafberekening toont dat op basis van het ontwerp de eisen niet behaald worden, maakt de verslaggever één voorstel op waarmee de eisen wel worden behaald. Het staat de aangifteplichtige vrij om dat voorstel uit te voeren en bepaalde materialen en installaties al dan niet bij te sturen om aan de eisen te voldoen. De elektronische startverklaring vermeldt de startdatum van het werk en is ook het bewijs van aanstelling van de verslaggever.

Tijdens de werken
• Tijdens het uitvoeren van de werken worden alle zaken die de thermische isolatie, de energieprestatie en het binnenklimaat van het gebouw beïnvloeden nauwkeurig bijgehouden. In deze fase behoudt de aangifteplichtige de vrijheid om bepaalde materiaal- of installatiekeuzes te veranderen. Als de architect merkt dat (door een slechte keuze van materiaal of installatie) de EPB-eisen misschien niet gehaald worden, dan moet hij dat melden aan de aangifteplichtige en de verslaggever.

Na de werken
• Je moet als aangifteplichtige aantonen dat het gebouw in orde is met de energieprestatieregelgeving en voldoet aan de EPB-eisen. De verslaggever maakt daarvoor een berekening (de EPB-aangifte) op basis van vaststellingen, lastenboeken, facturen, ... Voor die berekening gebruikt hij het softwarepakket van de overheid. Deze EPB-aangifte moet tijdig ingediend worden bij het Vlaams Energieagentschap.
• Nadat de EPB-aangifte bij het Vlaams Energieagentschap is ingediend, levert de verslaggever je ook het verplichte energieprestatiecertificaat voor nieuwbouw af. Dat certificaat bestaat alleen voor gebouwen waarvoor een E-peil-eis geldt (dus voor nieuwbouw en niet voor verbouwingen).

Boete
De aangifteplichtige kan een administratieve boete krijgen als:
de startverklaring niet (tijdig) wordt ingediend
de EPB-aangifte niet (tijdig) wordt ingediend (na aanmaningsbrief)
• er niet voldaan is aan één of meer EPB-eisen. Hoe groter de overtreding, hoe hoger de boete.
Ook de verslaggever kan een boete krijgen als blijkt dat de EPB-aangifte niet overeenstemt met de gebruikte materialen en de toegepaste technieken.

UITZONDERINGEN
Op energiesparen.be vind je een overzicht van welke gebouwen of werken (gedeeltelijk of volledig) kunnen worden vrijgesteld van de EPB-eisen.